شهریور ۲۸, ۱۳۹۵ 0

معرفی گرایش های مهندسی مکانیک (قسمت دوم)

نوشته شده توسط :arezuysf درشهریور ۲۸, ۱۳۹۵

گرایش ساخت و تولید

گرایش ساخت و تولید به زمینه‌های كاربردی مهندسی مكانیك می‌پردازد و مهندس این گرایش در زمینه شكل دادن فلزات، طراحی قالب‌ها و ساخت قطعه‌های گوناگون فعالیت می‌كند. یك مهندس ساخت و تولید به مسائل مربوط به ساخت بهینه و تولید با كیفیت بالا می‌پردازد. در واقع این گرایش بیشتر به مشكلات و معضلات ساخت و تولید می‌پردازد و در نتیجه نسبت به دو گرایش حرارت و سیالات و طراحی جامدات عملی‌تر است.
هدف از این رشته تربیت کارشناسانی است که توانایی به کار بردن تکنولوژی مربوط به ابزارسازی، ریخته گری، جوش کاری، فرم دادن فلزات، طرح کارگاه یا کارخانه های تولیدی آماده کار در زمینه ساخت و تولید ماشین آلات صنایع (کشاورزی، نظامی، ماشین سازی، خودرو سازی و…) را داشته  باشند.
فارغ‌التحصیلان این گرایش قادر خواهند بود در صنایعی مانند ماشین‌سازی، ابزارسازی، خودروسازی، صنایع كشاورزی، صنایع هوایی و تسلیحاتی به ساخت و تولید ماشین‌آلات، طراحی كارگاه و یا كارخانه تولیدی بپردازند و نظارت و بهره‌برداری و اجرای صحیح طرح ها را عهده‌دار شوند.
داوطلبان این رشته باید در دروس ریاضی، فیزیك و مكانیك از آگاهی كافی برخوردار باشند. دروس این دوره شامل مطالبی در مورد نحوه تولید، طراحی قالب های پرس، طراحی قید و بندها، كار و برنامه‌ریزی با ماشین های اتوماتیك، اصول كلی و نحوه كار با ماشین های دستی و تعمیر و نصب تمام سرویس های صنعتی می باشد و درصد نسبتا بالایی از آن ها به صورت عملی ارایه می‌گردد. داوطلب باید سالم باشد تا بتواند كارهای كارگاهی را به خوبی انجام دهد و استعداد كارهای فنی را داشته باشد. با توجه به خودكفایی صنایع كشور این رشته دارای بازار كار خوبی است.

گرایش مهندسی دریا

یکی از گرایش های مهندسی مکانیک که تنها در دانشگاه صنعتی شریف ارایه می گردد، مهندسی دریا(کشتی سازی) است. این رشته دارای دو گرایش ،کشتی سازی و دریانوردی(کشتی رانی) است. در دانشگاه های دیگر از جمله امیرکبیر، دانشگاه خلیج فارس بوشهر و دانشگاه سیستان بلوچستان، مهندسی دریا به عنوان یک رشته مستقل با سه گرایش مهندسی کشتی سازی، مهندسی کشتی و دریانوردی ارایه می شود.
دختران در این رشته تنها در رشته مهندسی کشتی سازی دانشگاه خلیج فارس بوشهر پذیرفته می شوند.

کشتی سازی

هدف این گرایش تامین كارشناسان و طراحان صنایع دریایی كشور و تامین نیروی انسانی متخصص مورد نیاز سازمان های دریایی و مخصوصا كارخانجات كشتی‌سازی و صنایع وابسته دریایی، تعمیر كشتی و كشتیرانی‌ها است. ادامه تحصیل در این رشته در سطوح بالاتر به عنوان کارشناسی ارشد سازه كشتی و آرشیتكت كشتی در داخل كشور است.
داوطلبان این دوره باید از توانایی ریاضی، فیزیك،‌ مكانیك و تا حدی شیمی آلی و معدنی برخوردار باشند. دروس این دوره شامل دروس عمومی، پایه و تخصصی است و دروس عملی و کارآموزی را نیز شامل می شود.
مهندسی کشی سازی در واقع یکی از زیر شاخه های مکانیک است و شاید به همین دلیل دانشگاه صنعتی شریف این رشته را به عنوان مهندسی مکانیک گرایش دریا ارایه می دهد. البته باید توجه داشت که در دانشگاه صنعتی  امیرکبیر رشته مهندسی کشتی-سازی به عنوان یک رشته مجزا مطرح است و درس ها تخصصی تر ارایه می شود.

دریانوردی

هدف تربیت افرادی در حد كارشناسی دریانوردی است، این دوره چهار سال است و آموزش این دوره به صورت عملی، نظری و کارورزی روی کشتی در دریاست که ابتدا در دانشگاه و سپس روی کشتی و ترم آخر مجددا در دانشکده صورت می گیرد. فارغ -التحصیلان این دوره به عنوان کارشناس، آمادگی و صلاحیت هدایت کشتی ها و اداره امور مربوط به شرکت های کشتی رانی را دارا هستند. علاقه‌مندان این رشته باید از سلامت کامل برخوردار بوده و ناتوانایی هایی نظیر کور رنگی نداشته باشند و مایل به کار و مسافرت در دریاها باشند.
این رشته بیش تر برای بورسیه های ارگان های دریایی کشور مناسب است. این که دانشگاه صنعتی شریف، مهندسی دریا را به عنوان یکی از گرایش های مهندسی مکانیک ارایه می کند به این دلیل است که مهندسی دریا گرایش کشتی سازی و مسائلی از قبیل طراحی بدنه، استحکام بدنه، سیستم های پیشرانه (موتور گیربکس) و طراحی مربوط به ناوبری(مسیریابی) را مطالعه می کند که همه این مسائل در گرایش های دیگر مکانیک نیز مطرح می شود. به عبارت دیگر یک مهندس دریا، مهندس مکانیکی است که در کاربردهای دریایی مشغول به کار می باشد.
گفتنی است که در دانشگاه صنعتی شریف، رشته مهندسی هوا و فضا نیز در دانشکده مکانیک ارایه می گردد و اساتید این دانشکده، مهندسی هوا و فضا را یکی از گرایش های مکانیک به شمار می آورند.

 ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر

امكان ادامه تحصیل در مقاطع كارشناسی ارشد و دكترای تخصصی در این رشته میسر می‌باشد. در دوره كارشناسی ارشد ۳۲ واحد و در دوره دكترا ۴۸ واحد درسی ارایه می‌گردد.
مهندسی مکانیک در مقطع کارشناسی ارشد دارای هفت گرایش اصلی است:
۱-طراحی کاربردی ۲- تبدیل انرژی ۳- ساخت تولید ۴- بیومکانیک ۵- سیستم محرکه خودرو ۶- سیستم‌های تعلیق ترمز و فرمان       ۷- سازه بدنه خورد
همچنین فارغ‌التحصیلان مهندسی مکانیک می‌توانند برای دوره کارشناسی ارشد خود سه گرایش فرعی مهندسی مکانیک را نیز انتخاب کنند:
۱- سیستم های انرژی و محیط زیست ۲- انرژی هسته‌ای ۳- مهندسی دریا

زمینه های فعالیت در مهندسی مکانیک

زمینه‌های فعالیت‌های مهندسان مکانیک را می‌توان در شاخه‌های زیر دسته‌بندی کرد:
طراحی: ماشین‌ها و دستگاه‌هایی که محصولی را ساخته یا بسته‌بندی می‌کنند مثل تجهیزات گردنده مانند (کمپرسورها، پمپ ها، فشرده‌سازها، دمنده‌ها، توربوماشین‌ها، توربین‌ها و …)، موتورهای درون‌سوز، مخزن‌های تحت فشار، رآکتورها، مبدل‌های گرمایی، دیگ‌های بخار، سامانه‌های لوله‌کشی، وسیله‌های نقلیه مانند خودرو، کامیون، اتوبوس، هواپیما، قطار و غیره، تجهیزات حمل مواد مانند تسمه‌نقاله‌ها، روبات‌ها و طراحی کنترلر برای سیستم‌های دینامیکی
تحلیل: شکست و فرسودگی دستگاه‌ها، بهبود عملکرد و قابلیت اطمینان قطعات، سیستم‌های انتقال حرارت، ارتعاشات مکانیکی، آکوستیک و پیزوالکتریک
ساخت: ساخت قالب‌های تزریق پلاستیک، قالب‌های فلزی پرس، فرج و سمبه ماتریس، ساخت قطعات صنعتی و ساخت ماشین‌آلات در ابعاد کوچک و بزرگ
کنترل کیفیت: آزمایش کیفیت، امنیت و قابلیت اطمینانِ فرآورده‌ها، دستگاه‌ها و فرآیندها، در زمینه فرآیندهای ساخت و تولید، فرآیندهای ماشین‌کاری سنتی، فرآیندهای ماشین‌کاری غیر سنتی، فرآیندهای شکل‌دهی شامل شکل‌دهی ورقی و حجمی، طراحی و ساخت قالب‌ها و قیود، روش‌های اتصال و جوشکاری، عملیات حرارتی، روش‌های ریخته‌گری، مترولوژی و سیستم‌های اندازه‌گیری، فناوری نانو، سیستم‌های (میکروالکترومکانیکی) حسگری و عملگری، سیستم‌های دارو‌رسانی در ابعاد نانو، سیستم‌های میکرو و نانو سیالاتی، نانو‌روبات‌ها و همکاری با مهندسان دیگر رشته‌ها مانند مهندسی عمران، برق، شیمی و… به منظور طراحی واحدهای تولیدکننده انواع گوناگون فرآورده‌ها

آینده شغلی و بازارکار

چشم‌انداز شغلی مهندسان مکانیک در کشور ما، امیدبخش و پایدار است. مهندسان مکانیک اغلب در بخش‌های صنعتی مانند هوا فضا، خودروسازی، صنعت نفت، واحدهای شیمیایی، پتروشیمی، تولید لوازم خانگی، فناوری نانو، رایانه و الکترونیک، ساختمان‌سازی، تولید انواع فرآورده‌های مصرفی، انرژی، مشاوره مهندسی و کلیه فعالیت‌هایی که نیاز به راه‌اندازی خط تولید یا اتوماسیون دارند نقش عمده‌ای ایفا می‌کنند.
در کشور ما صنعت نفت، صنعت خودروسازی و قطعه‌سازی و صنعت هوافضا، مهم‌ترین زمینه‌های شغلی را برای مهندسان مکانیک فراهم کرده  اند. برخلاف تصور بسیاری افراد، هر ساله بخش عظیمی از فارغ‌التحصیلان مکانیک جذب صنایع وابسته به نفت و پتروشیمی می‌شوند. کافی است نگاهی به آگهی‌های استخدام در این حوزه بیندازید. با نکته جالبی مواجه می‌شوید؛ نیاز صنایع نفتی به مهندسان مکانیک به هیچ وجه کمتر از نیازشان به مهندسان شیمی، پلیمر و حتی نفت نیست. همین حالا هم منطقه عسلویه که مهم ترین میدان گازی کشور ماست، بهشت فرصت‌های شغلی مهندسان مکانیک محسوب می‌شود. از سوی دیگر، عده بسیاری از فارغ‌التحصیلان این رشته جذب وزارتخانه‌ها و نهادهای دولتی فعال در عرصه صنعت و انرژی می‌شوند. شاید برای تان عجیب باشد که بسیاری از کارشناسان خبره مکانیک در حال حاضر به استخدام قوه قضائیه درآمده‌اند و در آن جا مشغول بکارند.
صنعت پزشکی و داروسازی هم فرصت‌های شغلی هیجان‌انگیزی برای مهندسان مکانیک به وجود آورده‌اند تا نیروها و دانش‌های زیستی را در هم‌ آمیزند. کافی است این بار که به دندان پزشکی رفتید، نگاهی به یونیت اصلی پزشک و ابزارهای اصلی او بیندازید تا اهمیت و جایگاه این رشته را در صنایع مرتبط با پزشکی دریابید. فرصت شغلی این رشته در ایران نسبت به رشته‌های دیگر، بسیار مناسب است و با پیشرفت‌های صورت گرفته در حوزه نانوتکنولوژی، راه برای مهندسان مکانیک هموارتر از قبل شده است.
به طور کلی در همه جای دنیا یک فارغ التحصیل  مهندسی مکانیک مثل یک موم خام است که دانش کافی دارد و در هر زمینه ای که کار کند می تواند در آن زمینه متخصص شود. برای مثال می تواند در تحلیل و طراحی خودرو، در طراحی و ساخت ماشین های ابزار و حتی در تدوین و تولید برنامه های کامپیوتری فعالیت کند، یعنی رشته مکانیک زمینه کار و زمینه انتخاب گسترده ای را در مقابل فارغ التحصیلان این رشته قرار می دهد.
در میان گرایش های گوناگون مهندسی دریا چون نسبت به گرایش های دیگر رشته مکانیک تخصصی تر است، فرصت های شغلی آن نیز محدودتر می باشد اما فارغ التحصیلان این گرایش می توانند در کارخانه های کشتی سازی کشور مثل کارخانه کشتی سازی “صدرا” در بوشهر، کارخانه “نکا” در شمال و “اروندان” در خلیج فارس مشغول به کار شوند و یا در سازمان بنادر و کشتی رانی وظیفه ساخت سکوهای شناور را بر عهده بگیرند.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

طراحی و پیاده سازی : آژانس خلاقیت سایتینجا آژانس خلاقیت سایتینجا